PIR-isolatie (polyisocyanuraat) is een hardschuim isolatieplaat met een van de laagste lambda-waarden op de markt: ongeveer 0,022 W/mK. Dat betekent dat je met een dunnere plaat dezelfde isolatiewaarde haalt als met dikkere glaswol, steenwol of EPS. Daardoor is PIR populair bij renovaties met weinig ruimte, platte daken, spouwmuren en vloeren. In dit artikel lees je wat lambda- en Rc-waarden precies betekenen, welke dikte je nodig hebt om aan de Bouwbesluit-eisen te voldoen, en hoe PIR zich verhoudt tot andere isolatiematerialen.
Wat is PIR-isolatie precies?
PIR staat voor polyisocyanuraat, een hardschuim dat wordt geproduceerd door twee kunststofcomponenten met een blaasmiddel te laten reageren. Het resultaat is een stijve plaat met een gesloten celstructuur, meestal afgewerkt met een aluminium of glasvlies deklaag aan beide zijden. Die deklaag zorgt voor extra stevigheid en een goede hechting bij verlijmen of stucen.
PIR wordt veel verward met PUR (polyurethaan) en met Kooltherm, een fenolschuim van Kingspan. Beide zijn technisch andere materialen dan PIR, ook al liggen ze in de praktijk vaak in hetzelfde schap en worden ze voor dezelfde toepassingen gebruikt. Het belangrijkste verschil: fenolschuim (Kooltherm) heeft doorgaans een nog iets lagere lambda-waarde dan PIR, tegen een hogere prijs. Let op: de exacte lambda-waarde per Kingspan-productlijn kan per certificaat verschillen - controleer dit bij het inkopen/vermelden op de exacte technische fiche (DoP) van het betreffende product.
Lambda-waarde van PIR: wat betekent dat?
De lambda-waarde (λ, uitgedrukt in W/mK) geeft aan hoeveel warmte een materiaal doorlaat. Hoe lager de lambda-waarde, hoe beter het isolerend vermogen per centimeter dikte. PIR zit met circa 0,022-0,026 W/mK aan de lage kant van de schaal, wat het een van de meest efficiënte plaatmaterialen maakt. Ter vergelijking:
| Materiaal | Lambda-waarde (circa) | Brandklasse (kaal product) |
|---|---|---|
| PIR | 0,022 - 0,026 W/mK | F (in toepassing met afwerking: B) |
| Fenolschuim (o.a. Kooltherm) | circa 0,018 - 0,021 W/mK* | Varieert per product |
| XPS | 0,030 - 0,035 W/mK | E |
| EPS | 0,030 - 0,038 W/mK | C - E |
| Glaswol | 0,032 - 0,040 W/mK | A1 - A2 |
| Steenwol | 0,033 - 0,040 W/mK | A1 |
*Indicatieve waarde, geen exacte fabrikantopgave - controleer per product. Brandklasses zijn algemene richtwaarden per materiaalgroep; het exacte certificaat verschilt per fabrikant en productsamenstelling.
Let op het verschil tussen lambda-waarde (λ, eigenschap van het materiaal zelf) en Rd-waarde (het isolerend vermogen van één specifieke plaat, dus lambda gedeeld door de dikte in meters). Bij een pakket van meerdere lagen of materialen tel je de Rd-waarden van alle lagen bij elkaar op tot de totale Rc-waarde van de constructie.
Rc-waarde: hoeveel isolatie is verplicht?
De Rc-waarde (m²K/W) is de wettelijke maatstaf uit het Bouwbesluit/Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voor de totale isolatiewaarde van een bouwdeel. Voor nieuwbouw gelden per 2026 de volgende minimumeisen:
| Bouwdeel | Minimale Rc-waarde nieuwbouw |
|---|---|
| Dak (grenzend aan buitenlucht) | 6,3 m²K/W |
| Gevel (grenzend aan buitenlucht) | 4,7 m²K/W |
| Vloer (grenzend aan grond/kruipruimte) | 3,7 m²K/W |
Bij renovatie gelden lagere eisen, tenzij je 25% of meer van de gevel, het dak of de vloer vervangt - dan gelden dezelfde eisen als bij nieuwbouw. Bij kleinschalige vervanging (minder dan 25%) gelden deze minimumwaarden:
| Bouwdeel | Minimale Rc-waarde bij kleinschalige renovatie |
|---|---|
| Dak | 2,1 m²K/W |
| Gevel | 1,4 m²K/W |
| Vloer | 2,6 m²K/W |
Belangrijk: de vervangende isolatie mag nooit een lagere waarde hebben dan het "rechtens verkregen niveau" - de isolatie-eis die gold toen de woning is gebouwd. Bij twijfel over de exacte eis voor een specifieke situatie is het verstandig dit te laten controleren door een adviseur of de gemeente, aangezien dit per project kan afwijken.
Welke dikte PIR heb je nodig?
Bij een lambda-waarde van circa 0,022 W/mK geldt vuistregel: dikte (in mm) = gewenste Rc-waarde × 22. Op basis van onze eigen Kingspan Therma-platen (Rd-waarden per dikte, gemeten):
| Dikte | Rd-waarde | Voldoet aan |
|---|---|---|
| 40 mm | ≈ 1,80 | Kleinschalige renovatie gevel (eis 1,4) |
| 60 mm | 2,70 | Kleinschalige renovatie vloer (eis 2,6) en dak (eis 2,1) |
| 90-95 mm | ≈ 4,05 - 4,25 | Nieuwbouw vloer (eis 3,7) |
| 100 mm | 4,50 | Nieuwbouw gevel (eis 4,7, net niet - 102 mm nodig) |
| 140 mm | 6,35 | Nieuwbouw dak (eis 6,3) |
Voor de zwaarste eis (nieuwbouw dak, Rc 6,3) is dus een enkele plaat van circa 140 mm nodig, of een combinatie van twee lagen. Dit zijn richtcijfers op basis van PIR alleen; in de praktijk telt de volledige constructie (inclusief eventuele bestaande isolatie, luchtspouw en afwerklagen) mee voor de uiteindelijke Rc-waarde. Reken bij twijfel de exacte situatie door met de technische specificaties van het gekozen product.
Toepassingen van PIR-isolatie
Platte daken: PIR-platen met een afschot of vlakke uitvoering (zoals Kingspan Therma TR24 en TR26)
zijn een veelgebruikte keuze voor platdakisolatie onder dakbedekking.
Spouwmuur: Voor spouwmuurisolatie wordt vaak een dunnere, speciaal geprofileerde plaat gebruikt
(zoals Kingspan Therma TW50) die goed aansluit tegen de spouw.
Vloer: PIR onder de vloer bespaart ruimte ten opzichte van glaswol of EPS, wat vooral bij lage
kruipruimtes of vloerverwarming een voordeel is.
Renovatie met weinig ruimte: Bij dakkapellen, zolders en andere krappe constructies is de dunne
opbouw van PIR vaak de enige praktische optie om nog aan de isolatie-eis te voldoen.
Is PIR-isolatie brandveilig?
PIR is als kaal materiaal brandbaar (brandklasse F), maar in de praktijk wordt het nooit onafgewerkt toegepast. Correct verwerkt - dus met de juiste afwerklaag in dak, wand of vloer - halen PIR-constructies doorgaans brandklasse B ("moeilijk ontvlambaar"). Dat is lager dan steenwol en glaswol (A1, vrijwel onbrandbaar), maar beter dan EPS of XPS. Het exacte brandgedrag hangt af van de precieze opbouw en afwerking; raadpleeg bij brandveiligheids- kritische toepassingen altijd het certificaat (Declaration of Performance) van het specifieke product.
PIR-isolatie kopen bij Online-Bouwmaterialen.nl
Wij leveren PIR-isolatie van Kingspan, een van de marktleiders in hoogwaardige isolatieplaten. Bekijk het complete assortiment - met alle beschikbare diktes, Rd-waarden en toepassingen per product - op onze PIR-isolatie categoriepagina.