Mengverhouding Portlandcement: beton, metsel- en voegmortel

Mengverhouding Portlandcement: beton, metsel- en voegmortel

12 november 2021 - 3927 keer gelezen (Laatst bijgewerkt: 3 februari 2026)

Portlandcement mengen? Met de juiste mengverhouding maak je sterkere betonmortel, beter verwerkbare metselmortel en voegwerk dat minder snel scheurt. Hieronder vind je een duidelijke keuzehulp, tabellen per toepassing en een kort stappenplan.

Snelle keuzehulp (wat ga je maken?)

  • Beton (met grind) - bijvoorbeeld fundering, paaltje, stoepband: 1 : 2 : 3 (cement : zand : grind)
  • Cementmortel / dekvloer (zonder grind) - bijvoorbeeld smeer-/dekvloer: 1 : 4 (cement : zand)
  • Voegmortel - voegzand is fijner: vaak 1 : 3 tot 1 : 3,5 (cement : voegzand)
  • Metselmortel (traditioneel "bastaard"): 1 : 1 : 6 (cement : luchtkalk : metselzand)

Mengverhoudingen Portlandcement in 1 overzicht

Tip: "1 deel" kan een schep, emmer of bak zijn. Gebruik voor alle ingrediënten dezelfde maat, dan klopt de verhouding altijd.

Toepassing Verhouding (delen) Opmerking
Betonmortel 1 : 2 : 3 (cement : zand : grind) Meest gebruikte "huis-tuin-keuken" richtlijn
Cementmortel / (cement)dekvloer 1 : 4 (cement : zand) Zonder grind, vaak gebruikt voor dekvloeren
Voegmortel 1 : 3 tot 1 : 3,5 (cement : voegzand) Fijner zand = vaak iets "vettere" mix
Metselmortel (bastaard) 1 : 1 : 6 (cement : luchtkalk : metselzand) Luchtkalk verbetert verwerkbaarheid/elasticiteit

Hoeveel water heb je nodig?

Voeg water geleidelijk toe. Te veel water maakt beton/mortel zwakker. De sterkte hangt sterk samen met de water-cementverhouding (water-cementfactor). Maak het mengsel dus niet "soep" om makkelijker te kunnen verwerken.

  • Bij beton (1:2:3) wordt als vuistregel vaak genoemd: ongeveer de helft van het cementgewicht aan water, maar dit hangt af van zand/grind en gewenste verwerkbaarheid.
  • Werk liever in stappen: beetje water erbij → mengen → beoordelen → eventueel klein beetje bij.

Rekenvoorbeeld: hoeveel materialen voor 1 m³ beton?

Als globale richtlijn voor 1 m³ betonmortel (1:2:3) zie je vaak hoeveelheden rond:

  • 12 zakken Portlandcement (± 300 kg)
  • ± 600 kg zand
  • ± 900 kg grind

Let op: Sommige tabellen rekenen iets hoger (bijv. 325 kg cement per m³). Gebruik dit als richtlijn en pas aan op je toepassing/sterkte-eis.

Stap-voor-stap mengen (praktische werkwijze)

  1. Meet af met dezelfde emmer/bak: cement, zand (en eventueel grind).
  2. Meng eerst droog: zand + grind (of alleen zand), daarna cement erdoor tot het egaal is.
  3. Voeg water in delen toe en meng door tot een homogene massa.
  4. Verwerk op tijd (niet "opnieuw nat maken" als het al begint te binden).
  5. Laat rustig uitharden: voorkom te snelle uitdroging (zon/wind) door af te dekken of licht vochtig te houden.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

  • Te veel water → lagere sterkte en meer kans op scheuren.
  • Verkeerd zand (te grof/fijn voor de toepassing) → slechtere verwerkbaarheid of voegkwaliteit.
  • Niet eerst droog mengen → klonten cement en ongelijk resultaat.
  • Te snel laten uitdrogen → krimpscheuren; dek af bij warm/droog weer.

Handige producten

Hier kunnen geen rechten aan ontleend worden, en wij zijn niet aansprakelijk voor eventuele fouten!


Veelgestelde vragen

Wat betekent 1:2:3?

Dat je werkt met volumedelen: 1 emmer cement, 2 emmers zand en 3 emmers grind.

Kan ik beton maken zonder grind?

Zonder grind maak je geen "beton" maar cementmortel. Dat kan prima voor bepaalde toepassingen (bijv. dekvloer), maar is anders dan betonmortel.

Welke verhouding gebruik ik voor voegen?

Voor voegmortel wordt vaak 1 deel cement op 3 tot 3,5 delen (voeg)zand aangehouden, afhankelijk van de korrelgrootte en gewenste hardheid.

Welke verhouding gebruik ik voor voegen?

Voor voegmortel wordt vaak 1 deel cement op 3 tot 3,5 delen (voeg)zand aangehouden, afhankelijk van de korrelgrootte en gewenste hardheid.

Waarom is te veel water slecht?

Te veel water verhoogt de water-cementfactor. Dat kan de druksterkte verlagen en zorgt sneller voor krimp/scheurtjes.

Kiyoh reviews
Wij zijn lid van het Webwinkel Keurmerk
Onze betalingen worden veilig en snel afgehandeld via Mollie